Kazakistan'ın Siyasi Görünümü


Kazakistan 16 Aralık 1991 tarihinde bağımsızlığını ilan etmiştir. Anayasa 28 Ocak 1993 tarihinde kabul edilmiştir. Anayasada, ülkenin idare şekli “başkanlık sistemiyle yönetilen, üniter, laik, demokratik, sosyal bir hukuk devleti” olarak tanımlanmıştır.

İdari açıdan ülke, 14 idari eyalet (Oblast) ve iki özel bölge (Astana ve Almatı) olmak üzere 16 bölgeye bölünmüştür.

Cumhurbaşkanı yürütmenin başıdır. Cumhurbaşkanının görev süresi 7 yıl iken Mayıs 2007’de yapılan anayasal değişiklikle 5 yıla indirilmiştir. Cumhurbaşkanı en fazla 2 dönem için seçilebilmektedir. Bununla birlikte, Anayasa’da yapılan değişiklikle, yalnızca Cumhurbaşkanı Nazarbayev’e ömür boyu seçilebilme hakkı tanınmıştır. Başbakanı atama ve görevden alma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Hükümet üyeleri Başbakanın önerisi ile Cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır. Başbakanın atanmasında Parlamentonun da onayı aranmaktadır.

Kazakistan parlamentosu Meclis ve Senato’dan oluşan iki kanatlı bir yapıya sahiptir. Senato 6 yıllık bir dönem için seçilen toplam 47 senatörden oluşmaktadır. Senato’ya 14 oblasttan, Almatı ve Astana şehirlerinden ikişer kişi seçilmektedir.

15 Senato üyesi ise Cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır. Senato üyelerinin yarısı her üç yılda bir yenilenmektedir. Senato üyelerinin görev süresi 6 yıldır. Parlamento’nun alt kanadı Meclis 107 milletvekilinden oluşmaktadır. Bunların 98’i siyasi partilerden parti listelerine göre, 9 milletvekili ise Kazakistan Halklar Asamblesi tarafından 5 yıl süreyle seçilmektedir. 15 Ocak 2012 tarihinde gerçekleştirilen erken milletvekili seçimlerinde ilk defa % 7 ülke seçim barajını aşarak üç siyasi partinin mecliste temsili mümkün olmuştur. Bu husus, Kazakistan’da parlamenter demokrasinin gelişimi yolunda önemli bir adım sayılmaktadır.